به زبان ساده میتوان گفت زهکشی خارج کردن آب و املاح اضافی از بستر و یا عمق خاک است .در کشاورزی هدف از زهکشی ، بیشتر فراهم کردن محیطی مناسب برای رشد ریشه گیاه است ( از نظر تهویه و شوری)  در تعریفی جامع تر میتوان گفت زهکشی به معنی خارج شدن طبیعی یا مصنوعی آب مازاد از یک منطقه بوده و از مباحث بنیادی هیدرولوژی مهندسی است .  

اهمیت زهکشی : هر وقت زمین را آبیاری میکنیم سطح آب سفره زیرزمینی بالا می آید و امر تهویه در منطقه ریشه با مشکل مواجه میشود ضمنا تجمع املاح نیز باعث ایجاد شوری در خاک میگردد .

 مسائلی که به خاطر عدم تهویه در خاک بوجود می آیند :

1-کاهش تنفس ریشه و موجودات زنده

2-کاهش نفوذپذیری و حرکت کند املاح در خاک

مقدمه

با توجه به ميزان رشد جمعيت، لازم است که توليد غذاي کشاورزي براي 50 سال آينده، جهت حفظ تراز فعلي توليد غذا براي هر نفر، حدود 50 درصد افزايش يابد. آبياري باید نقشی حياتي را در اين افزايش ايفا نمايد. با توجه به اينکه هم اکنون در اغلب کشورهاي در حال توسعه تقريبا کل منابع آب مورد بهره برداري قرار مي گيرد، کشاورزي فارياب در آينده به ناچار بايد آب را با راندمان بيشتري مصرف نمايد. همچنين با توجه به رقابتي شدن استفاده از منابع آب توسط بخشهاي مختلف و با در نظر گرفتن اين نکته که بخش کشاورزي به عنوان بزرگترين مصرف کننده آب مطرح مي باشد، اين بخش بايد راهکارهاي مختلف افزايش بهره وري آب، بخصوص راهکارهاي مديريتي، را مورد آزمايش قرار دهد تا در آينده نه چندان دور براي تامين نياز غذايي دچار مشکل نشود. يکي از مهمترين راهکارهاي مديريتي برنامه ريزي آبياري مي باشد.  

برنامه ريزي آبياري يک عمليات مديريتي است که براي تعيين زمان آبياري و مقدار آبي که در هر آبياري بايد بکار برده شود استفاده مي شود. به عبارت ديگر هدف برنامه ريزي آبياري، مشخص کردن مقدار دقيق آب مورد استفاده در مزرعه و زمان بندي دقيق کاربرد آن مي باشد.

اغلب چینین تصور می شود که در کشوری مانند ایران با سرزمینی پهناور ، خاک را نمی توان به عنوان عامل محدود کننده در تولیدات کشاورزی به حساب آورد . بر اساس همین تصور مسآله احیای اراضی و زهکشی آنطور که باید مورد توجه قرار نگرفته است . البته درست است که اکثر خاکهای ایران بطور طبیعی دارای وضعیت مناسبی از نضر زهکشی عمقی میباشند ،لکن موارد بسیاری نیز مشاهده میشود که در آنها اراضی بطور موقت یا داِئم زه دار بوده و امکان کشت و کار در آنها هیچ یا به طور کلی کم است . این گونه اراضی فقط در صورتی قابل استفاده خواهند بود که عملیات زهکشی در آنها به اجرا در آید. همچنین بهره برداری مجدد از خاکهای که مورد استفاده ممتد و آبیاری مداوم قرار داشته و بخصوص مناطقی که خاک شور و سدیمی دارند مستلزم اعمال روشهای مناسب زهکشی و اصلاح اراضی خواهد بود .

اهمیت مسآله در شرایط آبیاری با آب شور و یادر اراضی ساحلی که تحت تآثیر جزر و مد دریا قرار دارند بعد وسیعتری پیدا میکند . انجام هرگونه عملیات زهکشی چه در طرحهای آبیاری و زهکشی و چه به منظور رفع مشکلات موضعی و موقت ناشی از وجود آب اضافی ، منوط به آشنایی کامل با اصول علم زهکشی است.

چكيده

بخش كشاورزي در ايران يكي از مهمترين بخشهاي اقتصادي مي‌باشد و اين در حالي است كه كمبود آب اصلي‌ترين عامل محدود كننده توليد محصولات كشاورزي و غذايي مي‌باشد. در حدود 93 درصد (80 بيليون متر مكعب) منابع آب تجديد شونده كشور در كشاورزي فارياب مصرف مي‌گردد ولي توليدات كشاورزي حاصل از آن (51 ميليون تن) تقاضاي نياز غذايي كشور را نمي‌نمايد. نتايج تحقيقات و مطالعات مختلف بيانگر آن است كه در بخش كشاورزي كشور، آب به شكلهاي مختلف و به ميزان زيادي تلف مي‌شود به نحوي كه بازده كل آبياري در كشور بين 33 تا 37% تغيير مي‌نمايد. يعني حدود 70% از منابع آب به صورت تبخير، نفوذ عمقي، جريانات سطحي به زهكشها، و از طريق رودخانه‌هايي كه به دريا ريخته و يا ازمرزهاي كشور خارج مي‌شوند تلف مي‌گردد.

كارايي مصرف آب كشاورزي (Water Productivity) كه به شكل ساده مي توان آن را مقدار توليد در واحد آب مصرفي تعريف نمود و وضعيت استفاده بهينه از آب را در توليد مشخص می نمايد. در حال حاضر در كشور 7/0 كيلو گرم بر مترمكعب مي‌باشد، و اين در حالي است كه براي تامين غذاي جمعيت رو به رشد كشور در سال 1400 بايد عدد كارايي مصرف آب به 6/1 كيلو گرم بر متر مكعب افزايش يابد.

در زمينه استفاده بهينه از منابع آب و كاهش ضايعات و تلفات آن مي‌توان به كاهش تلفات آب از طريق كاهش ضايعات محصولات كشاورزي و به دنبال آن موضوع آب مجازي (Virtual Water) اشاره نمود.

چكیده
به منظور تعیین نیاز غذایی و آبی گل های شاخه بریده زرد (رقم یاكارا) داوودی (رقم سفید مهندسی) و گلایل (رقم اسكار)، سه تكرار (سیستم آبیاری به عنوان پلات اصلی و كوددهی با سطوح مختلف N و P به عنوان پلات فرعی) انجام گرفت. با توجه به این كه عامل تعیین كننده در بازار صنعت گل، طول عمر گل ها با حفظ طراوت و شادابی است، توصیه های كودی بر اساس این و در شرایط فیزیكی و شیمیایی خاك منطقه در دو سیستم آبیاری ارائه شده است.

اهداف
ارائه توصیه های كودی (با توجه به آزمون خاك) از مصرف بهینه كودی نیتروژن و فسفر در یك شرایط استاندارد از طریق كاشت، داشت،نحوه برداشت، مرحله برداشت، استفاده از محلول های محافظ در دو روش آبیاری قطره ای و نشتی.

نتایج
1 – در صورت مواجه بودن با مشكلات كم آبی و آبرسانی استفاده از سیستم آبیاری قطره ای (با توجه به این كه هرز آب در این سیستم حذف می شود و همچنین علف هرز در این سیستم محیطی رشد و نمو پیدا نمی كند) توصیه می شود.
2 – برای بوته های رز معادل 400 كیلوگرم فسفر در هكتار در آبیاری قطره ای و تركیبی از 200 كیلوگرم فسفر و 400 كیلوگرم نیتروژن در هكتار در آبیاری نشتی، برای بوته های داودی تركیبی از 400 كیلو گرم فسفر و 200 كیلوگرم نیتروژن در هكتار در آبیاری نشتی و برای شاخه گل های گلایل در آبیاری قطره ای تركیبی از 240 كیلو گرم فسفر و 60 كیلو گرم نیتروژن در هكتار و در آبیاری نشتی 240 كیلو گرم فسفر در هكتار توصیه می شود.

ادامه مقاله روی لینک کلیک کنید     منبع:agri-eng.com

در اين مقاله نياز آبي درختان  در منا طق جنوبي در ه سن جو كيون آمريكا مورد قياس قرار گرفته است و با توجه به فرمولهاي برآورد كننده نياز آبي گياهان بررسي ها بعمل آمده است .

آنچه كه در اين مطالعات مد نظر قرار گرفته است پارامترهاي مرتبط با تعيين نياز آبي مي باشد كه از جمله  عمده ترين آنها مي توان به شرايط اقليمي، گسترش تاج درختان، ارتفاع گياه، عمق ربشه، شوري، انتقال افقي گرما اشاره نمود. همچنين در برآورد آب مورد نياز براي درختان در نظر گرفتن سن و سال و تراكم تعداد درختان در وادحد سطح به عنوان عاملي مهم در تعيين نياز آبي بشمار مي رود كه در برآوردها نقش مهمي ايفا مي نمايد.

از مطالعات و بررسي هاي بعمل آمده بر روي  دقت  برآورد  نياز آبي درختان مورد مطالعه نتيجه گيري شده است كه براي جلوگيري از انجام آبياري هاي اضافي  لازم است قبل از انجام آبياري با استفاده از ابزارها و وسائل اندازه گيري رطوبت  از وضعيت رطوبتي خاك مطلع شويم و پس از اطمينان كافي از دقت روشها از آنها بهره برداري نمائيم.

اين بررسي ها در مورد نياز آبي درختان پسته نشان مي دهد كه برغم مقاوم بودن درختان پسته به تنش هاي خشكي، جهت حصول به محصول مناسب به آب قابل توجهي نيازمند مي باشند بطوريكه با توجه به مطالعات گلد همر درختان بارور پسته  در شرايط پسته كاري آمريكا به عمق آب 8/40 اينچ در سال ( 10300 متر مكعب در هكتار سال ) نيازمند مي باشند .

  تحليل :

 استفاده از مقادير پيشنهادي فاكتور گياهي و تبخير وتعرق گياه مرجع جهت برآورد نبياز آبي گياهان هر منطقه كفايت نمي نمايد