چکیده

وجود غلظت بالای عناصر ازت، سرب، کادمیوم و مس در سبزیجات برگی بدلیل استفاده از فاضلابهای شهری، صنعتی و همچنین مصرف کنترل نشدة کودهای شیمیایی و دامی، می تواند عوارض ناگواری برای سلامتی انسان ایجاد کند. سبزیجات برگی قابلیت جذب و ذخیرة بالایی در خصوص این عناصر دارند. لذا با توجه به مصرف بالای این دسته از سبزیجات، کنترل غلظت این عناصر جهت حفظ سلامتی مصرف کننده حاﺋز اهمیت می باشد. یکی از راههای کنترل میزان این عناصر، تغذیة صحیح این سبزیجات از طریق کشت های بدون خاک (هیدروپونیک) می باشد. بدین منظور این تحقیق بر روی5  گونه سبزی برگی پر مصرف شامل ریحان، مرزه، شاهی، تره و جعفری در محیط کشت ماسه فاقد خاک انجام گردید. تغذیة سبزیجات با محلول غذایی پاپادوپولوس  که حاوی کلیة عناصر غذایی ماکرو و میکرو بود، صورت پذیرفت. زمانیکه سبزیجات رشد کافی نمودند، به طور تصادفی از بین آنها 15  نمونه انتخاب گردید و غلظت عناصر ازت، سرب، مس و کادمیوم در آنها اندازه گیری شد. براساس نتایج مشخص گردیدکه گونه های مورد آزمایش در میزان تراکم عناصر اندازه گیری شده با هم اختلاف داشته ولی غلظت موجود در اندام های هوایی آنها در حد مجاز برای مصرف کننده می باشد.

در ایران و مقایسه آن با دیگر کشورهای آسیایی و راه های کاهش آن

 مشکلات مراحل تولید و پس از تولید میوه ها و سبزیها

تلفات میوه و سبزی موجب هدررفتن منابع مختلف و از جمله منابع آب، خاک، نیروی انسانی، وقت و به طور کلی امکانات اقتصادی- اجتماعی کشور می شود. برخی از مشکلات در مراحل تولید و بعد از تولید وجود دارد که اثر نامطلوب بر سلامت انسانها دارد و اگرچه تلفات آن و اثرات نامطلوب آن از تلفات اقتصادی به مراتب بیشتر است، ولی آن گونه که باید ظاهر نیست واز چشم اکثر آحاد جامعه پوشیده

می ماند. این مشکلات عبارتند از : آلودگیهای میوه و سبزی که شامل آلودگی به فلزات سنگین چون سرب، جیوه، کادمیوم و غیره است. باقیمانده حشره کشها، علف کشها و قارچ کشها در میوه ها و سبزیها و آلودگی به پاتوژن ها و توکسین های حاصل از میکروارگانیسمها. در این قسمت به مواردی از این مشکل اشاره می شود.

منجمد كردن سبزي ها درست شبيه ميوه ها مي باشد، با اين تفاوت كه به آن شكر اضافه نمي كنيم. در عوض سبزي ها را قبل از اينكه داخل فريزر قرار گيرند در آب جوش قرار مي دهيم. سبزي را بايد براي مدت زمان خيلي كوتاه در آب جوش غوطه ور كنيم. اين عمل باعث مي شود آنزيم هايي كه سبب تخريب محصول مي شوند، غيرفعال شوند، از سويي (سبزي ها) با غوطه ور شدن در آب جوش، به صورت تازه حفظ مي شوند. در ضمن براي جلوگيري از پخت سبزي در حين غوطه ور شدن در آب جوش، بايد بعد از مدت زمان مشخصي سبزي را از آب جوش خارج نموده و به درون آب سرد فرو ببريم. همچنين هنگام بسته بندي سبزي ها بايد فضاي خالي (در ظرف) براي انجماد در نظر گرفت. حالا سبزي ها براي قرار گرفتن در فريزر آماده هستند.
انجماد مارچوبه
مارچوبه ها را شسته و قسمت هاي سفت آن را جدا كنيد. ساقه هاي كوچك آن را به مدت دو دقيقه در آب جوش قرار دهيد. براي قسمت هاي بزرگ تر اين عمل چهار دقيقه طول مي كشد. سپس آن را با آب سرد خنك كرده و آبكش نماييد. هنگام بسته بندي مارچوبه ها، آن ها را به صورت يكي در ميان (ابتدا و انتهاي ساقه) قرار دهيد. در ضمن بسته نيازي به فضاي خالي ندارد و مي توانيد آن را در فريزر قرار دهيد.
انجماد لوبيا سبز
لوبياهاي جوان و ترد را انتخاب كنيد. لوبياهاي نخ دار سفت بوده و مزه خوبي ندارند. براي منجمد كردن بعد از انتخاب لوبيا، ساقه آن ها را گرفته و به اندازه 4-2 سانتي متر خرد كنيد،

چكيده

مگس مينوز سبزي و صيفي  Liriomyza sativae Blanchard در سالهاي اخير با گسترش دامنه پراكنش خود به آفت مهم سبزيجات و گياهان زينتي در اكثر نقاط جهان تبديل شده است. كنترل شيميائي اين آفت به خاطر فعاليت لاروها درون برگ، رشد و نمو سريع، باروري بالا، تحرك زياد حشرات بالغ، دوره نسبتاً طولاني شفيره در خاك، با دشواري خاصي همراه است و توجه به روشهاي ديگر كنترل آفت ضروري مي‌باشد. كشت تونلي و همچنين استفاده از خاكپوش‌هاي پلي اتيلن در سالهاي اخير در توليد انواع سبزيجات رواج يافته است. به منظور بررسي تاثير استفاده از خاكپوش‌هاي پلي اتيلن در تاريخ‌هاي مختلف كاشت بر ميزان آلودگي به مگس منيوز سبزي و صيفي آزمايشي در قالب كرتهاي خرد شده با چهار تكرار در ايستگاه تحقيقات كشاورزي كبوترآباد اجرا گرديد. تاريخ كاشت در 4 سطح ( 15 بهمن، 30 بهمن، 15 اسفند و 30 اسفند) به عنوان فاكتور اصلي و پوشش خاك در 3 سطح (‌ نيم تونل با مالچ مشكي، نيم تونل با مالچ شفاف و نيم تونل بدون مالچ) به عنوان فاكتور فرعي بكار برده شدند. جهت تعيين درصد آلودگي در هر كرت 5 بوته به طور تصادفي انتخاب و كل برگهاي هر بوته بررسي گرديده و برگهاي حاوي لارو مينوز به عنوان آلوده شمارش و ثبت گرديد. سپس ميانگين درصد آلودگي براي هر كرت محاسبه گرديد. پس از تجزيه واريانس، ميانگين‌ها با استفاده از آزمون دانكن مقايسه گرديد. نتايج نشان داد كه بين تاريخ‌هاي مختلف كاشت و همچنين بين انواع مختلف خاكپوش اختلاف معني داري وجود ندارد. با اين حال حداقل و حداكثر ميزان آلودگي آفت به ترتيب مربوط به تاريخ‌هاي كشت اول (15 بهمن) و سوم (15 اسفند) بود و خاكپوش مشكي بيشترين درصد آلودگي را داشت. بنابراين به نظر مي رسد در اين شيوه كاشت انتخاب تاريخ‌هاي كاشت زودتر مي‌تواند به كاهش آلودگي بوته‌هاي خيار به آفت منيوز سبزي و صيفي منجر شود. نتايج حاصل از اين تحقيق با نتايج بعضي از محققين درخصوص عدم تاثير انواع مختلف خاكپوش پلي اتيلن بر جمعيت منيوز سبزي و صيفي مطابقت دارد.

نتایج تحقیقات علمی جدید نشان می‌دهد كه گیاه اسفناج خاصیت ضد سرطانی بسیار بالایی دارد به همین علت به سلطان گیاهان معروف است. 
معمولا از اسفناج هم به صورت خام در سالاد و پخته در تهیه برخی غذاها مانند آش و بورانی استفاده می‌شود.
اسفناج دارای مقادیر زیادی ویتامین‌های A ، B، B2 و C بوده و در درمان برخی بیماریها مفیدست.
همچنین، این گیاه دارای عناصر معدنی مانند آهن و یدست، كه به خاطر داشتن آهن، مصرف آن به اشخاص كم خون توصیه می‌شود.
این گیاه به دلیل داشتن ویتامین‌ها و املاح گوناگون، برای زنان باردار بسیار مفید و نشاط آور و در درمان افسردگی نیز مؤثر و بوی بد دهان را از بین می‌برد.
پس از پختن اسفناج نباید آب آن را دور ریخت، چرا كه سرشار از املاح و ویتامین‌هاست و یك نوشیدنی بسیار مناسب محسوب می‌شود.

در كتب سنتی با نام های «ترخون»، «طرخون» ، «الحوزان»، گفته شده است به فرانسوی آن را Estragon و Amose petit dragon و Forgon و Dragone و به انگلیسی Taragon و Estragon گفته می شود، گیاهی است از خانواده Compositae تیره فرعی Radeae نام علمی آن Artemisia dracunculus L می باشد.
مشخصات
طرخون گیاهی است پایا. ساقه آن زیاد بلند نمی شود و ارتفاع آن در حدود 60 سانتی متر . برگهای آن سبز تیره. دراز، باریك و نوك تیز و متناوب و بدون دمبرگ برگهای پایین ساقه كمی بزرگتر و تقریبا دندانه ها آن را به 3 قسمت تقسیم می كند و نوك تیز است. گلهای آن سبز مایل به زرد به صورت خوشه كه از كنار برگها وصل به ساقه ظاهر می شود.
تكثیر آن با توجه به این كه دانه های آن اغلب عقیم است،‌معمولا با تقسیم كردن و كاشت پایه های ان در بهار یا پائیز انجام می گیرد، ولی از طریق كاشت تخم آن در بهار یا پائیز نیز در بعضی مناطق تكثیر می شود.
این گیاه بومی كوهستانهای سرد اروپا و آمریكا و مناطق مختلف روسیه و سیبری است.
با این كه بومی مناطق سرد است ولی از سرمای شدید زمستان در سالهای خیلی سرد لطمه می بیند و باید با برگ و خاشاك و كود آن را حفظ نمود.

لوبیا سبز   Snap beans

خانواده: Leguminosae

Phaseolus spp

 از نواحی گرمسیر آمریکای جنوبی است.از قدیم کشت و کار می شده است.در این جنس گونه های متفاوت و ارقام مختلفی وجود دارد که ارقام معروف آن عبارتند ار:

لوبیا سبز پا بلند     Ph.vulgaris  var.commune

لوبیا سبز پا کوتاه                 Ph.v  var.humilis

لوبیا گل خوشه ای                    Ph.coccineus

لوبیا پهن پا بلند                          Ph.limensis

لوبیا پهن پاکوتاه   Ph.limensis  var.limenanus

لوبیا پهن شبیه لوبیا است ولی نازک و پهن است.

احتیاجات آب و هوایی:

محصول فصل گرم است و احتیاج به آب و هوای گرم و عاری از یخبندان دارد.ولی اگر هوا خیلی گرم یا بارانی باشد باعث ریزش غلافها می شود.واریته های مختلف از نظر حساسیت به آب و هوا کاملا متفاوت هستند.

ارقام و بذر:

گونه ها و ارقام بسیار متفاوت هستند.ارقام را به لحظه های مختلف می توان طبقه بندی کرد.مهم ترین آنها پابلند و کوتاهی گیاه است.

هویج  Carrot

خانواده  umbelliferae        

 Daucus carota var.sativa

سبزی خیلی قدیمی است.ولی به صورت فعلی کشت و کار نمی شده است.از اوایل قرن بیستم کشت زیاد می شود.این جنس 60 گونه دارد که همگن دو ساله هستند.سال اول تولید ریشه ضخیم و گوشتی میکند و در سال دوم ساقه کوتاه طویل می شود و گل میدهد. گل آذین چتری است و تعداد گل زیاد است.گلها معمولا کامل هستند.طول گل آذین 60 تا 90 سانتیمتر می باشد.

در هویج انواع نر عقیم وجود دارد که کمک خوبی به اصلاح و تهیه بذر میکند.هویج منبع ویتامین A است.ویتامین C زیادی هم دارد و همچنین B1 ,B2.

سطح مقطع ریشه هویج دو ناحیه مشخص دارد.حلقه خارجی و حلقه داخلی

حلقه خارجی:

                    پریدرم نازک

                    یک لایه سلولهای چوب پنبه ای( بیشترین بتا کاروتن)

                    باند عریضی از آوند های آبکش ثانویه(محل ذخیره مواد قندی)

  حلقه داخلی:

                    آوند چوبی ثانویه

                    مغز

کیفیت خوبی است که حلقه خارجی عریضتر و حلقه داخلی نازک باشد.

گوجه فرنگی  Tomato

خانواده  solanaceae

lycopersion esculenfum

بومی مناطق گرم قاره آمریکا است.کشت و کار قدمت چندانی ندارد.در ایران کمتر از 80 سال است.گسترش و مصرف ان خیلی زیاد است.

احتیاجات آب و هوایی:

محصول فصل گرم است.که احتیاج به 3تا 4 ماه از زمان کاشت تا تولید اولین میوه رسیده دارد.بهترین رشد زمانی است که هوا خشک است و درجه حرارت در محدوده 18 تا 29 درجه سانتیگراد است.در حرارت کمتر از 10 درجه سانتیگراد رشد متوقف می شود.و اگر کاهش حرارت ناگهانی باشد سرمازده میشود.در کمتر از صفر درجه یخ می زند.در بالای 35 درجه سانتیگراد رشد متوقف می شود.در رطوبت و حرارت بالا بیماری شاخ و برگ زیاد می شود.اگر زیر نور شدید باشند آفتاب سوخته می شوند.باد گرم و خشک هم سبب ریزش گلها می شود.

انتخاب واریته ها و بذر:

این گونه چندین واریته و گروه دارد.

1- گوجه فرنگی معمولی               Var.commune

2- گوجه فرنگی برگ پهن              Var.grandiflium

3- گوجه فرنگی میوه ریز آلبالویی   Var.cerasiforme

4- گوجه فرنگی میوه گلابی شکل  Var.pyriforme

5- گوجه فرنگی میوه ساقه محکم و ایستاده  Var.validume